Karamandan.com

Karamandan.com

20 Şubat 2017 Pazartesi
Çiğdemli (Davgandos) Köyü
Eski adı Davgandos olan Çiğdemli Köyü, Karaman Merkez'in batısında ve Merkeze 9 km uzaklıkta olup 1020 metre rakımdadır.
Kategori : Köyler
30 Aralık 2016 15:59
 
Çiğdemli (Davgandos) Köyü

Eski adı Davgandos olan Çiğdemli Köyü, Karaman Merkez'in batısında ve Merkeze 9 km uzaklıkta olup 1020 metre rakımdadır. Kuzeyinde Yuvatepe, Güneyinde Bölükyazı, Batısında Mesudiye, Doğusunda Karaman merkez bulunmaktadır.

Osmanlı Padişahı Kanuni Sultan Süleyman zamanında (1520-1560) Karaman dolaylarındaki 387 nolu İlyazıcı defterinde Davgandos 70 hane 119 vergi nüfusuna sahiptir.  Köy, 1922 yılında 22 hane ve 90 nüfus, 1925 yılında 134, 1935 yılında 254, 1950 yılında 243, 1960 yılında 202, 1970 yılında 318, 1985 yılında 296, 1990 yılında 286, 2014 yılında ise 92 erkek, 95 kadın 187 nüfusu bulunmaktadır.

Romalılar ve Bizanslılar döneminde olduğu gibi, Köyün Karamanoğulları döneminde de varlığı bilinmektedir. Köyün adına gelince halk arasındaki söylentiye göre, Buraları Davgan adında birisinin malikânesi imiş. Karamanoğulları ya da Osmanlılar zamanında savaşa çağrılan bir sipahi, askerleriyle burada konaklamış. Malikâne sahibi Davgan, onları çok iyi karşılayarak izzet ve ikramlarda bulunmuş, birkaç gün sonra sipahi buradan ayrılmıştır. Savaş sonunda yine buradan geçerken, yolda rastladığı çitçi ve çobanlara “Benim Davgan Dost ne yapar” diye sorarak ona selam yollamıştır. Bu nedenle buraya Davgandost denmiş ve sonradan “t” harfi düşerek Davgandos olmuştur.

Bu söylenti pek gerçekle uyuşmamaktadır. Milattan Önce buralarda bu yörelerde eski kavimler yaşamaktadır. Milattan dört bin yıl önce yaşamış, Asya ırklarından olan, İran’ın batı kıyılarından Adriyatik Denizi’ne kadar uzanan Palazgiler buralarda da hüküm sürmüşlerdir. Ayrıca Piskoposluk merkezi olan bu bölgede Palandos adlı bir yerleşkeden de bahsedilir.

Ancak W.M.Ramsay, Anadolu'nun Tarihi Coğrafyası adlı eserinde Likaonya (Konya) birliğine dâhil yerleşmeleri arasında ve Karaman’ın Listra (İlisra) dolaylarındaki şehirlerden birisinin adının Dalisandos olduğunu belirtir. Davgandos Köyünün Mesudiye Köyü taraflarında büyükçe bir harabe temeli ve temel taşlarına rastlanmaktadır. Dalisandos bu ören yeri olmalıdır.  Dalisandos adı da zamanla Davgandos olarak dönüşmüş olmalıdır. Köyün adının Belezgilerden kalarak bize kadar ulaşan “Davganthos” Davgandos olduğunu Gülcan belirtmiştir. Ayrıca eski kayıtlarda, 16. Yüzyılda, birde Dağ Davgandos köyü vardır.  Yine Çiğdemli (Davgandos) Höyüğü I. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescillenmiştir.

Bu köyümüz Selçuklular, Karamanoğulları ve Osmanlılar dönemlerinde hep var olmuştur. Bunu kanıtlayan en önemli eseri halen dimdik ayakta olan camisidir. Davgandos Camisi’nin kitabesi bulunmadığından yapım tarihi kesinlik kazanamamıştır. Bununla beraber mimari yapısından XVI. yüzyılın ilk yarısında yapıldığı sanılmaktadır.

Osmanlı dönemi yapılarından olan bu cami düzgün kesme taştan kare planlıdır. Caminin önünde üç bölümlü ve üç kubbeli bir son cemaat yeri bulunmaktadır. İbadet mekânı merkezi bir kubbe ile örtülüdür. Mihrap ve minberi taştan yapılmıştır. Yanında taş kaideli, yuvarlak gövdeli tek şerefeli minaresi bulunmaktadır. Tamamen kesme taştan yapılmıştır. Kubbesi de kesme taştandır. İnşaat sırasında ustası düşüp öldüğünden minaresi sonradan 75 basamaklı ve tuğladan yapılmıştır. Caminin kıble tarafında taş sandukalı kabir, caminin ustasına aittir. Caminin yanında bir de hamamın bulunduğu bu hamama ait taşların 1906 yılında buraya Rumeli’nden gelen göçmenlerin evlerini yaparlarken kullandıkları söylenmektedir.

Hicri 996, Miladi 1587 tarihini gösteren ve Karaman Kadılığına yazılan fermanda bu tarihte kalabalık ve bereketli bir köydür. Şikâyetçi Kıbrıs defterdarının da köyü olan Davgandoslularla Larende şehri halkı arasında geçimsizlik konuları olduğu bu nedenle kavga ve dövüşlerin ortaya çıktığı ve bu işlerde Larende’nin nüfuzlu kişilerinin de eli olduğu anlaşılmaktadır.

1845 yılına ait Temettuat defterine göre bu tarihte Davgandos çiftlik olarak gösterilmiş, Esma Hanım Hemşiresi Hatice hanım ve başka hissedarların varlığından ve Tımar Hassı olduğundan bahsedilmiştir. Bu tarihte 4 aile burada yerleşik olarak çiftçilik yapmakta ve çiftlik sahiplerinden kiraladıkları toprakları işlemektedir. Bunlar; Hacı Osman, Hüseyin, Hacı Ömer ve Ali’dir.

Daha sonra burası Karaman’ın ileri gelenlerinden Armutoğulları, Kahyaoğulları, Haramoğulları ve Divlelioğulları’nın çiftlikleridir.  Bu tarihte Aksaray’ın Çimili Köyünden olup Karacehennem adıyla tanınan bir aileyle birlikte dört aile daha Karaman dolaylarına gelip Beydili köyüne oturmuşlardır. Bu arada Davgandos ağalarından arazi satın alarak buraya yerleşmiş ve çoğalmışlardır.[1]

1906 yılında Karaman’a sevk edilen muhacirlerden varlık sahibi olan bir gurup ise “Davgandos” adında antik çağlardan kalma bir ören yerine yerleştirilmiştir. Bunlar varlık sahibi serbest göçmenlerden olduklarından hiç devlet yardımı almadan kendi evlerini inşa etmişlerdir. Hacıoğlı-Pazarcık ve Şumnu civarından geldikleri anlaşılan bu gurubun teşkil ettiği köye yeni bir isim verilmemiş, eski adı olan Davgandos devam etmiştir. 1925 nüfus sayımına bakıldığı zaman 1906 yılında takriben 25 hanenin yerleştiği söylenebilir.[2]

19. Yüz yıla kadar büyük bir yerleşim yeri olan bu köy anlaşılmayan bir sebepten dolayı dağılmıştır. Eski adı Davgandos olan bu köyümüze yeni isimler verilirken yörede bol miktarda Çiğdem yetişmesinden dolayı “Çiğdemli” adı verilmiştir.

 

Metin: Osman Ülkümen
Fotoğraflar: Mehmet Çetin

 

 

 

 

[1]-Gülcan, s. 152-155, Koçer, C.2, s. 431-432

[2]- Mehmet Yılmaz, Konya Vilayetinde Muhacir Yerleşmeleri, 237-238

Okunma : 8910
Foto galeri
Gündem haberleri
Köyün İmamı FETÖ'den gözaltına alındı
17 Şubat 2017 Okunma: 17593 Asayiş
5’i bayan 23 kişi adliyede!
17 Şubat 2017 Okunma: 16301 Asayiş
Doktordan Klasik Araba Tutkusu
18 Şubat 2017 Okunma: 12401 Yaşam
Son dört günün en çok okunan haberlerini gösterir
Ayın en çok okunan haberleri için tıklayın