Karamandan.com

Karamandan.com

31 Ekim 2020 Cumartesi
GERÇEK ESHAB-I KEHF YEDİ UYURLAR MAĞARASI KARAMAN’DA
Hemen her hafta bir özel haber ile Karaman’da gündem olan karamandan.
Kategori : Köşe Yazıları
28 Eylül 2020 02:40
 
GERÇEK ESHAB-I KEHF YEDİ UYURLAR MAĞARASI KARAMAN’DA
karaman

Hemen her hafta bir özel haber ile Karaman’da gündem olan karamandan.com haber sitesi olarak bu kez sadece Karaman değil Türkiye hatta dünyada ses getirecek bir haberi sizlere veriyoruz: Ashab-ı Kehf Mağarası Karaman’da…

5 Yıl önce “Göz”ümüz Turizme Açılmalı başlığıyla yayınladığımız haber ve sonrasında yapılan haberlerle bölgeye dikkat çekmeye çalışmıştık. Evet, Karaman il sınırları içerisinde bulunan ve yöre halkı tarafından Dünyagöz, Bucakini ve Yenidünya gibi adlarla da anılan Göz Mağarası'ndan bahsediyoruz. Mağaranın jeolojik durumu ve fiziksel özelliklerinin yanı sıra arkeolojik ve epigrafik buluntuları ile etrafındaki bölgenin doğal güzelliği dikkate alındığında üstünde titizlikle durulması gereken bir mağara olduğunu birçok kez konu etmiştik. Fakat bu kez mağaranın çok çok daha önemli bir özelliğini gözler önüne seriyoruz.

GÖZ MAĞARASI ESHAB-I KEHF MAĞARASI OLABİLİR Mİ?

Evet, Karaman il sınırlarında bulunan Göz Mağarası Eshab-I Kehf Mağarası olabilir. Bu konuda yeni gelişmeler ve akademik çalışmalar var. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi hocalarının bu konuyla ilgili akademik çalışmalarını aktarmadan evvel konunun ehemmiyetine binaen birkaç kısa bilgi vermekte fayda var.

ESHAB-I KEHF NEDİR?

Ashabı-ı Kehf kelime anlamı olarak “Mağara Ehli”, “mağara insanı” ya da “kitabe halkı” anlamlarına geliyor.  Öldüğü sanılan 7 gencin bir mağarada uyuyarak yüzyıllar sonra yeniden ortaya çıkması bir çok kaynakta efsane olarak anılsa da Kuran-ı Kerim'de geçen bir olaydır. Bu sebeple Müslümanların kesin olarak inanıp iman ettiği bir kıssadır. Ashab-ı Kehf Kuran-ı Kerim'in 18. ayeti olan Kehf Suresinde detaylı olarak anlatılmaktadır.

ASHAB-I KEHF KİMDİR?

Milattan sonra 2. yüzyıl başlarında insanların putlara taptığı Roma döneminde Roma askeri valisi tarafından Hz. İsa’ya inandıkları için inançlarından dolayı öldürülmek istenen bir grup mümin gence Ashab-ı Kehf denmektedir. Yemliha, Mekseline, Mislina, Mernuş, Sazenuş, Tebernuş ve Kefeştetayuş adında yedi genç tek tanrı inancını benimsemiş ve putlara tapmayı aleni olarak reddettikleri için haklarında ölüm fermanı çıkmıştı. Gençlere Eshab-ı Kehf denmesinin nedeni ise idamdan kaçarak bir mağaraya sığınmalarından dolayıdır. Mağaraya sığınarak 309 yıl uyudukları rivayet edilen gençler uzun yıllar uyuyarak kaldıkları mağarada Allah tarafından korunmuşlardır. Gençlerin 309 yıl sonra uyanarak yerleşim yerlerine alışverişe geldiklerinde ellerindeki paraların, 300 yıl önceki kralın paraları olmasından dolayı farkedilince kaybolan 7 mukaddes genç olduğu anlaşılmıştı. Halk arasında yedi uyurlar olarak bilinen bu gençler öldükten sonra dirilme inancını simgeleyen insanlar olarak bilinmektedir.

DÜNYAGÖZ MAĞARASI NEREDEDİR?

Turkuaz renginden dolayı Göksu diye adlandırılan Antik Kalykadnos Nehri'nin oluşturduğu derin vadi içinde bulunan Göz Mağarası Karaman Merkez İlçesi, Kurucabel Köyü sınırları içerisinde yer alan Topalhacı Çiftliği olarak bilinen bölgededir. Dünyada ender bulunabilecek bu doğa harikası yer Karaman Merkeze yaklaşık 55 km. mesafede Taşeli turizm havzası güzergâhında Bucakkışla kasabasının yaklaşık 8 km. güneyinde bulunmaktadır. Göksu Nehrinin batı yamaçlarında, doğu-batı yönünde yaklaşık 1 km uzunluğunda doğal bir mağaradır. Mağaranın sonunda bir de gölet bulunmaktadır. Buradan çıkan su “beni farkedin” dercesine mağaranın ağzında bulunan büyük çınar ağaçlarının dibinden Göksu Nehrine doğru fışkırmaktadır. Mermer yapısı ile içine girenler mesteden mağarada çok sayıda sarkıt ve dikitler bulunur. Mağara giriş ağzı koordinatları (Y:508176,34-X:4086005,19) (UTM30 -ED50) olan Yeni Dünya (Göz) Mağarası Tabiat Varlığı – B Grubu Mağara olarak tescillidir.

NASIL KEŞFEDİLDİ? KISA KEŞİF TARİHÇESİ

Bugün Eshab-ı Kehf mağarası olduğu düşünülen mağara ziyarete kapalıdır. 2 Yıl öncesine kadar isteyen herkesin gezebileceği mağara bu güne nasıl geldi? Karaman İl Çevre Şehircilik Müdürü Türkmen Hacıhaliloğlu 2018 yılında Karaman bölge coğrafyasına hakim bir mihmandar eşliğinde bölgeye yaptığı bir gezi esnasında ilk kez gördüğü mağara ve bölgeyi çok beğenmesi üzerine konuyu dönemin Karaman Valisi Fahri Meral’e açarak bölgenin turizm potansiyeli olduğunu söyler. Kısa süre içerisinde Vali Fahri Meral ve Karaman Milletvekilleri Recep Şeker ve Selman Oğuzhan Eser Bölgeye bir gezi düzenleyerek incelemelerde bulunurlar. Burada trekking, rafting, kampçılık, kaya tırmanışı ve mağaracılık gibi sporların yapılabileceğini gören Vali Fahri Meral KMÜ Rektörü Prof. Dr. Mehmet Akgül’e talimat vererek konunun araştırılmasını ister. Böylece KMÜ hocaları olaya dâhil olarak bölgeyi ve özellikle Göz Mağarası’nı incelediklerinde umduklarından fazlasını bulurlar. Mağaranın tahmin edilenden daha değerli olduğunu içerisindeki yazıtlardan anlayan hocaların Rektör Akgül’e verdikleri beyanlar neticesinde Rektör Akgül valiyi bilgilendirir. Bunun üzerine Vali Meral İl Özel İdaresine talimat vererek mağaranın girişini kapattırır. Yaşanan bu gelişmelerden sonraki yıl Yeni Dünya (Göz) Mağarası “Tabiat Varlığı – B Grubu Mağara” olduğuna ve grubu göz önüne alınarak belirlenen koruma alanı sınırının uygun olduğuna ilişkin Konya Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu’nca alınan 20/06/2019 tarihli ve 604 sayılı karar; 09/07/2019 tarihli ve 160416 sayılı Bakanlık Makam Olur’u ile onaylanarak tescillendi.

HANGİ MAĞARA ASHAB-I KEHF MAĞARASI?

İspanya'dan Hindistan'a varan geniş coğrafyada 30'dan fazla mağara Ashab-ı Kefh ile anılmaktadır. Bugün dünyanın çeşitli kentleri ile Mersin'in Tarsus, Kahramanmaraş'ın Afşin ve son olarak 2015 yılında yapılan araştırmalarla Diyarbakır Lice ilçesinde Ashab-ı Kehf'e atfedilen mağaralar yer alıyor. Kutsal kitaplarda geçmesiyle hem Müslümanlarca hem de Hristiyanlarca kutsal sayılan bu mağaralar her yıl 1 milyona yakın insan tarafından ziyaret ediliyor. Gizemli hikâyesi ve ilginç yapısıyla, yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çeken bu mağaralara Karaman Bucakkışla Kurucabel Dünya Göz Mağarası da katılmış oldu. Peki, bu mağaralardan hangisi gerçek Ashab-ı Kehf Mağarasıdır. Bu sorunun cevabını KMÜ’nin değerli hocalarından alacağız. Konuyla ilgili yaklaşık 1 yıldır çalışan KMÜ Arkeoloji Bölümünden Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Alkan, İnşaat Mühendisliği Bölümünden Doç. Dr. Sadık Alper Yıldızel ile yine Arkeoloji Bölümünden Dr. Öğr. Üyesi Ercan Aşkın ve İnşaat Mühendisliği Bölümünden Arş. Gör. Dr. Kemal Armağan konuyu derinlemesine ele alan bir kitap yayınladılar. Kitap, gerek jeolojik özellikleriyle gerekse arkeolojik ve epigrafik bakımdan dünyada eşine az rastlanır bir öneme sahip olan Göz Mağarası'nı detaylıca anlatırken Göz Mağarasının Ashabı Kehf mağarası olabileceğine de işaret ediyor.

Hocaların görüşleri özetle şöyle;
Göz Mağarasının Ashab-ı Kehf Mağarası ile fiziksel özellikleri bakımından büyük benzerliklere sahip. Göz Mağarası'nın, Ashab-ı Kehf yahut Yedi Uyurlar mağarası olarak söylenen mağaraların hiç birinde bulunmayan bir özelliğe, dua içerikli hatıra duvar yazılarına sahip olduğu önemlidir. Kehf sözcüğünün, dağda bulunan “geniş mağara” anlamına gelir. Yine ayette, bu gençlerin yattıkları yerin mağaranın geniş bir alanı olduğu söylenmektedir: Göz Mağarası, oldukça geniş ve uzun bir mağaradır. Kehf suresinde, "güneş doğduğunda; mağaralarının sağ tarafına kaydığını, batarken de onlara dokunmadan sol tarafa gittiğini" cümlesiyle mağaranın güneşin doğuş ve batışına göre konumu verilmektedir. Göz Mağarası'nda yazıtların bulunduğu konumu tamamen uymaktadır. Yine Kehf suresinde " bir mescit yapacağız dediler" ifadesi, Mağaranın üzerinde inşa edilmiş bir mabet olduğunu göstermektedir ki Göz Mağarası'nın girişinin hemen üst tarafında bulunan şapel bu mescit olabilir. Ayrıca ayette gençlerden birinin uyandıktan sonra yiyecek almak için şehre gittiği anlatılmaktadır. Bu şehrin, gün içinde yürüyerek gidilip dönülebilecek bir uzaklıkta olması gerekir. Yakın zaman önce keşfedilen Hisartepe yerleşim yeri ayette geçen şehir olabilir.

KARAMAN GÖZ MAĞARASININ ASHAB-I KEHF MAĞARASI OLDUĞUNA DAİR DELİLLER

Dr. Mehmet Alkan, Doç. Dr. Sadık Alper Yıldızel, Dr. Ercan Aşkın ve Dr. Kemal Armağan’ın Karaman Göz Mağarasının Ashab-I Kehf Mağarası olabileceğine dair ifadeleri şu şekildedir;

Göz Mağarası ile Ashab-ı Kehf’in uyuduğu mağara özdeş kabul edilirse bunun, Kur'an da verilen mağaranın karşılaştırılması da gerekmektedir. Bu özellikler birkaç maddede toplanabilir:

1. Kehf sözcüğünün, dağda bulunan “büyük/geniş mağara” anlamına geldiği kabul edilmektedir. Yine Kehf suresinin 17. ayetinde, bu gençlerin yattıkları yerin mağaranın geniş bir alanı olduğu söylenmektedir: “ve onlar (mağaranın) geniş yerindedir". Göz Mağarası, içinde yaklaşık 40x100 boyutlarında büyük bir doğal göl de bulunan oldukça büyük mağara olup bir kolu Göksu Çayı'nı yüksekten gören bir noktan dışarı açılmaktadır. Bu kısım oldukça geniş ve uzun bir yer olup hatıra duvar yazıları mağaranın bu bölümündedir.

2. Kehf suresi 17. ayetinde, "(Orada olsaydın) güneş doğduğunda onun; mağaralarının sağ tarafına kaydığını, batarken de onlara dokunmadan sol tarafa gittiğini görürdün" cümlesiyle mağaranın güneşin doğuş ve batışına göre konumu verilmektedir. Göz Mağarası'nda yazıtların bulunduğu bölümün sonunda, dışarı açılan çıkışın konumu ki buradan mağaraya girilmesi imkânsız denecek kadar zordur; çünkü derin Göksu Vadisi'ne açılan oldukça sarp bir yerdir- ayetin başında anlatılan güneşin konumuna tamamen uymaktadır. Kuzey-kuzeydoğu yönüne bakan çıkış-tan güneş ışınlarının içeriye girmesi mümkün değildir.

3. Kehf suresi 21. ayetinin sonundaki "onların (Kehf Ashabı'nın) işlerine vakıf olanlar üzerlerine mutlaka bir mescit yapacağız dediler" cümlesi, Ashab-ı Kehf Mağarası'nın üzerinde inşa edilmiş bir mabet olduğunu göstermektedir. Göz Mağarası'nın girişinin hemen üst tarafında duran apsisli küçük yapı, yani şapel, söz konusu bu mescit olabilir. Ashab-ı Kehf in yanı başına mescit yapılmasını isteyenler tarafından yapıldıysa bu çok büyük olasılıkla Hıristiyanlarca inşa edilmiştir. Aynı ayette sözü edilen diğer grup, gençlerin üzerlerine bir anıt yapmayı istemektedir. Ayette, "anıt" yahut "bina" diye çevrilen bünyan sözcüğü, mağara girişine örülmüş "duvar" olarak da anlaşılabilir mi? Mağaranın girişi, temel seviyesinde kalan duvar parçasından anlaşıldığına göre kapatılmış ve bu duvar parçası şapel ile eş zamanlı inşa edilmiş olabilir.

4. Kehf suresi 19. ayetinde verilen bilgiye göre, gençler uyandıktan, kendi aralarında ne kadar kaldıkları hakkında konuştuktan sonra içlerinden birini yiyecek alması için şehre gönderirler. Şehrin adı ayette geçmemektedir. Aralarından biri tek başına gönderildiğine göre, bu şehrin, gün içinde yürüyerek gidilip dönülebilecek bir uzaklıkta olması gerekir. Bu şehir ayette el-medine kelimesiyle karşılanmaktadır. Gençlerin mağaraya çekildiği dönemin kültürü göz önüne alındığında, onlar "şehir" için polis sözcüğünü kullanmış olabilirler. Yani bu yerleşim yerinin, alış-verişin yapıldığı, çarşısı, pazarı olan medine-polis statüsünde ve ayrıca yiyecek alacak olanın kendi kimliğini sezdirmeden dolaşabileceği kadar da kalabalık bir yer olması gerekmektedir. Göz Mağarası ile Ashab-ı Kehf Mağarası'nın özdeşliği doğru kabul edilirse, Mağara Ehli'nin yiyecek almak istediği şehir neresiydi, Göz Mağarası yakınlarında bu soruya cevap olabilecek bir yer var mıydı sorusu cevap beklemektedir. Göz Mağarası'na en yakın bilinen büyük kentler, yaklaşık 25 km güneydoğuda Klaudiopolis (Mersin-Mut İlçesi), yaklaşık 40 km güneybatıda Germanikopolis'tir (Karaman- Ermenek İlçesi). Her ikisi de bir kişinin yürüyerek bir günde gidip dönebileceği mesafeden oldukça uzaktır. Göz Mağarası'nın yaklaşık 6 km batısında yer alan, Aşağı Akın Köyü'nün 500 m doğusunda Hisartepe üzerinde kurulmuş bir kale etrafında oluşmuş bir antik yerleşim yeri bulunmaktadır. Yakın zaman önce keşfedilmiş olan Hisartepe'nin güneye bakan kayalığındaki bir kaya mezarının altındaki yazıtta bu yerleşim yerinin polis olduğu kayıtlıdır. Bununla beraber, Hisartepe yerleşim yerinin yakın zamana kadar bilim dünyasına gizli kalması, Göz Mağarası civarında henüz keşfedilmemiş antik yerleşimlerin olabileceğini de hatırda tutmayı gerektirmektedir.

Göz Mağarası'nın üstündeki şapel, mağaranın içine güneş ışınlarının girmemesi, mağaranın gizli konumu ve içerisinin geniş dehlizlere sahip olması gibi özellikleri Kur’an’da anlatılan kehf’in fiziki özelliklerini taşımaktadır.

Göz Mağarası ile Ashab-ı Kehf Mağarası'nın özdeş olduğunu kesin bir dille söylemek mümkün değildir. Sadece fiziksel özellikleri bakımından büyük benzerliklere sahip oldukları söylenebilir. Bununla beraber, Göz Mağarası'nın, Ashab-ı Kehf yahut Yedi Uyurlar için önerilen mağaraların hiç birinde bulunmayan bir özelliğe, kültürel olarak Doğu kökenli dua içerikli hatıra duvar yazılarına sahip olduğu belirtilmelidir. Bu yönüyle önü le Göz Mağarası, "kitabeli/yazıtlı mağara" diye tarif edilse oldukça isabetli bir adlandırma olur. Sonuç itibariyle, önerilmiş olan önerilmiş olan her mağara Ashab-ı Kehf Mağarası ile bir takım benzerliklere sahip olduğuna göre, onun hangi mağara ile özdeş olduğunun tespiti anahtar rolündeki rakim sözcüğünün aydınlatılmasına bağlı görünmektedir.

KMÜ hocaları tarafından Kaleme alınan Göz Mağarası, bu zamana kadar fark edilmemiş olan iç duvarlarındaki Eski Yunanca yazılarıyla Isauria bölgesindeki diğer kült mağaralarla, ayrıca İsrail'in kuzeyinde yer alan Karmel (İlyas) Mağarası'yla olan benzerlik ve farklılıklarına da değiniliyor. Kitaba göre Göz Mağarası, MS 4. yüzyıl ortalarında, Tanrıça Athena'ya tapınan paganlar ile Hıristiyanlardan oluşan kalabalık bir grup tarafından ziyaret edilmiştir. Ancak bu ziyaretin niçin ve hangi olay üzerine yapıldığı sırrını korumaktadır. Kitabın yazarlarına göre mağara, İmparator II. Constantius zamanında gerçekleşen bir olay üzerine ziyaret yeri oldu, duvarlarına hatıra yazıtları ve dualar yazıldı. Üstelik mağarayı ziyarete gelenlerden bir kısmı Doğu Akdeniz ülkelerinden geldi; ayrıca yazıtları yazanların birçoğu iyi eğitimli kişilerdi. Yazıtlar, tıpkı parşömen ve papirüs üzerine yazılmış gibi tecrübeli ve usta ellerden çıkmıştı. Herhangi bir ışık kaynağı olmadan yazıtların görünmesi ya da okunması mümkün olmadığından bunları yazan kişiler de meşale ya da kandil gibi aydınlatma araçları kullanmışlardı.

SONUÇ OLARAK;

Sonuç olarak Karaman'da bulunan Göz Mağarası'nın Ashab-ı Kehf Mağarası olarak tanıtılması şehrimiz açısından son derece önem arzetmektedir. Her yıl bir milyondan fazla kişi dünyanın dört bir yanındaki mağaralara 7 gencin uyuduğuna inanılan Asha-ı Kefh mağarası diye ziyaret edip dua ediyor. Bazı ziyaretçiler de ibadetlerini mağarada gerçekleştiriyor. Eshab-ı Kehf olayı ve mağara, diğer semavi dinlerin kitaplarında da yer almasıyla kendini özel kılıyor. Örneğin Tarsus yılın 12 ayında yerli ve yabancı turistleri ağırlıyor. Gizemli hikayesi ve mistik yapısıyla ziyaretçilerin ilgisini çeken Eshab-ı Kehf, dua edip, dilek tutmak isteyenlerle dolup taşıyor. Bu gerçekler göz önüne alındığında Karaman Göz Mağarası’nın Ashab-ı Kefh Mağarası olarak ciddi bir turizm potansiyeli oluşturacağı muhakkaktır.

Saygılarımızla

Adem Kocatürk / Karamandan.com

Konuyla ilgili haber ve gelişmeleri aktarmaya devam edeceğiz.

Okunma : 18441
Foto galeri
REKLAM
Yavuzlar iplik
EKSPERTİZ
karaman


guney sigorta
Gündem haberleri
Merhum kefeninin arasında not bıraktı
28 Ekim 2020 Okunma: 43397 Yaşam
Karaman Selçuklu Hastanesinde hayrete düşüren ameliyat
27 Ekim 2020 Okunma: 9240 Sağlık
Hizmet, Karaman çiftçisinin ayağına getirildi
28 Ekim 2020 Okunma: 7750 Tarım
Son dört günün en çok okunan haberlerini gösterir
Ayın en çok okunan haberleri için tıklayın