Karamandan.com

Karamandan.com

16 Temmuz 2020 Perşembe
karaman

Karaman Attariye Camii
Hacı Ahmet/Aktarlar/Attarlar/Attariye/Pazar Camii.
Kategori : Köşe Yazıları
25 Mayıs 2020 14:00
 
Karaman Attariye Camii

Hacı Ahmet/Aktarlar/Attarlar/Attariye/Pazar Camii...

dı ve Yeri

Hacı Ahmet Camii, Lârende’nin en hareketli çarşılarından biri olan Sûkısultani’deki[1] Aktarlar Çarşısı’ndaydı[2]. Bu nedenle mabet, Aktarlar, Attarlar, Attariye gibi isimlerle de anılmıştır. Halk arasında Pazar Camii olarak da söylenmiştir. Bulunduğu yer, günümüzde Ahi Osman Mahallesi, Gazi Paşa Caddesi olarak isimlendirilmektedir[3].

Banisi ve Yapım Tarihi

Hacı Ahmet Camii ile ilgili belgelerde sıkça geçen “…ashâb-ı hayrâtdan el-Hâcc Ahmed… [4] ifadesinden banisinin, Lârende’nin Helvacı Mahallesi sakinlerinden Hacı Ahmet olduğu anlaşılmaktadır. Aynı hayırsever, Zaviye Mahallesi’nde bir de medrese yaptırmıştır[5]. İnşa tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte ulaşılabilen en eski imam atama kaydının; Zilkade 1110/Mayıs 1699 tarihli[6] olduğu dikkate alınarak bu tarihten önce, en geç XVII. yüzyıl ortalarında inşa edildiği söylenebilir.

Mimari Yapısı-Müştemilatı ve Onarımları

Hacı Ahmet Camii iki sıra hâlinde dört sütun tarafından desteklenmektedir. Müezzin mahfili ahşap, mihrabı taş, minberi mermer malzemeden yapılmıştır. Toplam dokuz pencereli aydınlık bir mabettir. Başlangıçta toprak damlı olarak yapılan camiye sonradan kırma kiremit çatı örülmüştür. Mescidin önünde Fakçızade Hacı Mehmet Efendi tarafından tamir edilen ve 1227/1812’de faal durumda olan çeşmeler bulunmakta idi[7]. Konyalı, caminin önünde güzel bir şadırvan bulunduğunu bu şadırvanın yıkılarak bazı parçalarının Maderimevlâna Camii’nin avlusunda yapılan şadırvana monte edildiğini tespit etmiştir[8].

Hacı Ahmet Camii’nin kapısının üstünde bulunan üç satırlık tamir kitabesine göre cami, 1232/1816 tarihinde Hacı İsmail Efendi tarafından yenilenmek suretiyle tamir edilmiştir. Kitabenin altındaki tarih ilavesinden 1321/1903 tarihinde yeniden tamir edildiği anlaşılmaktadır. Mabet, Cumhuriyet Dönemi’nde de onarımlar geçirerek günümüze kadar gelebilmiştir[9].

Vakfiyesi ve Vakıfları

Hacı Ahmet Camii’nin vakfiyesi hakkında henüz bir bilgiye ulaşılamamış, vakıflarıyla ilgili ise sınırlı sayıda belge tespit edilebilmiştir. Buna göre 28 Zilhicce 1141/25 Temmuz 1729 tarihinde caminin avlusunda bulunan cami vakfına ait bir bakkal dükkânı, 150 kuruşa satılmıştır[10]. “…Câminin vakfına beher sene rüʽyet-i hisâbı içün…”[11] yapılan nazırlık atamalarına bakılırsa vakfın daha başka gayrimenkulleri de mevcuttu.

Görevlileri

İncelenen dönemde Hacı Ahmet Camii’ne imam, hatip, müezzin, vaiz, cabi, nazır ve mütevelli kadrolarına çok sayıda atama yapılmıştır[12].

 

[1] Sûk-ı Sultanî; açık artırma ile ürün satılan bir haraç mezat yeriydi. Varisi olmadan vefat eden asker ve siville­rin terekeleri burada açık artırma ile satılırdı. Bk. Ahmet Cengiz, Karaman Tarihi (XVIII. Yüzyıl), Konya 2014, s. 38-39.

[2] VAD, no. 1148, s. 18.

[3] Tapuda 32-24 A pafta, 599(559) ada, 33 parselde bulunan cami, Kültür ve Turizm Bakanlığı Konya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğünün 07.04.1993 tarih ve 1611 nolu kararı ile tescil edilmiştir. Bk. Konya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü, Dosya no. 70-00-124; Karaman Belediyesi, İmar ve Şehir­cilik Müdürlüğü, “Attariye Camii Dosyası”, Klasör no. 12.

[4] BOA, Karaman Ahkâm Defteri, no. 28, s. 115; KARŞS, no. 285, s. 184.

[5] VAD, no. 1131, s. 106.

[6] VAD, no. 1131, s. 102.

[7] VAD, no. 569, s. 8.

[8] Karaman Tarihi, s. 262.

[9] Karaman Belediyesi, İmar ve Şehircilik Müdürlüğü, “Attariye Camii Dosyası”, Klasör no. 12.

[10] KARŞS, no. 290, s. 5.

[11] VAD, no. 562, s. 13.

 

[12] KARŞS, no. 282, s. 52; no. 285, s. 184; no. 291, s. 18; no. 292, s. 209; no. 293, s. 615; no. 297, s. 247, 264; no. 305, s. 176; no. 322, s. 87; BOA, Karaman Ahkâm Defteri, no. 28, s. 115; no. 34, s. 128; VAD, no. 558, s. 176; no. 561, s. 10, 11, 24; no. 562, s. 12, 13, 16; no. 563, s. 3, 4; no. 569, s. 7, 13, 14, 18/1; no. 1131, s. 102, 122; no. 1139, s. 322; no. 1147, s. 5, 260; no. 1148, s. 18; no. 1154, s. 14; no. 2180, s. 63, 316.

 

Okunma : 2719
Foto galeri
EKSPERTİZ
karaman


guney sigorta
Gündem haberleri
ÜZERİNDEN ARABA GEÇEN ALKOLLÜ ŞAHIS HAYATINI KAYBETTİ
16 Temmuz 2020 Okunma: 11930 Asayiş
Karaman’da bıçaklı kavga: 1 yaralı
15 Temmuz 2020 Okunma: 7889 Asayiş
Sorumsuz Sürücü Hiç Bir Şeyi Umursamadı
14 Temmuz 2020 Okunma: 6757 Gündem
Son dört günün en çok okunan haberlerini gösterir
Ayın en çok okunan haberleri için tıklayın